Бөтә яңылыҡтар

АТАЙЫМ ҺАҠАЛ ЕБӘРМӘЙЕНСӘ... ("Атайым һабаҡтары" циклынан)

"Теге өсәү" был юлы һаҡал-мыйыҡ темаһына бәйле бик ҡыҙыҡлы һөйләшеү ойошторҙо. Шул уңайҙан "Атайым һабаҡтары" циклынан бер хәтирә.Атайым бер ваҡыт ҡапыл ғына аңлашылып етмәгән ҡыҙыҡлы әйтем килтергәйне: "Атайым һаҡал ебәрмәйенсә, мыйыҡ үҫтермәйем". Үҙенән һорашҡайным: "Атаһы һаҡал ебәрмәйенсә, улына мыйыҡ үҫтереү тыйыла инде", — тип кенә яуап биргәйне оло кинәйә менән йылмайып. Атайым мәрхүмдең, ғөмүмән, шулай ҡапыл ғына аңлашылып бармаған бик күп фәһемле һүҙҙәр әйткәне хәтерҙә. Уларҙы күҙәтеүҙәремдә яҙырмын әле. Ә бына һаҡал-мыйыҡҡа бәйлеһен аңларлыҡ та түгел шул. Күрәһең, атайым мәғәнәләренә үҙем төшөнөүен теләгәндер инде. Фекер йөрөтөп ҡарайыҡ.

Күрәһең, бында һүҙ һаҡал-мыйыҡ хаҡында ғына ла бармайҙыр. Әйтемдең мәғәнәһе тәрәндәрәктер.Әйтәйек, табында атайым түргә менеп ултырғас ҡына мин өҫтәл артына ултыра алам, йәки атайым ризыҡты тәмләп ҡарағас ҡына мин дә ризыҡҡа үрелә алам. Был йола табынға ғына түгел, күрәһең, йәшәйештең һәр өлкәһенә лә ҡағылалыр. Күрәһең, һаҡал, мыйыҡ һүҙҙәре бында шул кинәйәне аңлатыусы образдар ғыналыр. Башҡаса аңлата алмайым. Кемдә ниндәй фекерҙәр булыр, дуҫтар?
18.03.2021
Әхмәр Ғүмәр-Үтәбайҙың "Мең дә бер күҙәтеүем" яҙмаларынан
419-сы күҙәтеү.